Bazı durumlarda, miras bırakacak kimseler, yaptıkları işlemlerle mirasçıların paylarına zarar verecek şekilde hareket edebilir. Hukuk sistemimizde ve öğretide, mirasçıların haklarını dolaylı yollarla engelleme amacı taşıyan bu tür işlemler, genellikle "miras kaçırma" olarak adlandırılır. Toplumdaki alışkanlıklar, kişisel ilişkiler ve gelenekler gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak ortaya çıkan bu durum, mirasçıların haklarının zedelenmesine ve buna bağlı hukuki sorunların doğmasına yol açar.
Hukuki anlamda muvazaa; hukuki bir ilişkiye sahip tarafların, üçüncü kişileri aldatmak amacıyla kendi aralarında hüküm ve sonuç doğurmayacak şekilde yaptıkları gizli anlaşmaya denir. Muvazaa ile anlaşma sağlayan taraflar, yaptıkları anlaşmanın geçersiz ve göstermelik olduğu konusunda kendi aralarında anlaşma yaparlar. Muvazaada amaç; hukuki bir işlemin başka bir hukuki işlemin ardına saklanmasıdır.
Muris muvazaasında ise muris yani miras bırakan, mirasçısını, miras hakkından mahrum etme amacı güderek çeşitli karşılıksız kazandırmaları satış yahut ölünceye kadar bakım sözleşmesi olarak göstermektedir. Taraflar aslen gerçekte yapmak istedikleri hukuki işlemi belirli sebeplerden dolayı iradelerine aykırı şekilde beyan etmektedşirler. Örneğin, kız çocuğuna miras bırakmamak için tapuda evini oğluna satmış gibi gösteren lakin aslında bedelsiz olarak devretmiş olan baba muvazaalı bir işlem yapmıştır Buradaki temel amaç ileride saklı pay sahibi mirasçılar ileride tenkis davası açarak haklarını almalarını engellemektir.
Uygulamada ve öğretide “muris muvazaası” olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle TBK md. 19’da düzenlenen nispi muvazaa özel bir türüdür. Söz konusu muvaazada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısı miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.
Muris muvazaasına ilişkin Yargıtay tarafından belirlenmiş ilkeleri ve bu konudaki kararlar için Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davasında İlkeleşen Yargıtay Kararları başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
Muris muvazaasında ispat yükü muvazaa iddia eden tarafa yani davacıya aittir. Bu nedenle davacının davayı kazanabilmesi için muvazaa ispat etmesi gerekmektedir.
Bu konuda kanuni bir düzenleme bulunmasa da yerleşik içtihatlardan açıkça görüleceği üzere, saklı pay sahibi olsun yahut olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar muris ile satış yapılan kişi arasındaki işlemin muvazaalı olduğunu öne sürerek dava açabilir.
Muris muvazaası nedeniyle açılacak olan tapu iptal ve tescili davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, muris muvazaası davası yalnızca miras bırakan yani erişim bölümünden sonra açılabilir. Muris muvazaası davalarında taraflarında aralarında yapmış oldukları kazandırma işlemi muvazaalı olup geçersizdir. Bu nedenle hiçbir hüküm ifade etmez. Muvazaalı işlem üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin geçerli hale gelmeyeceğini için muvazaa iddiası ile her zaman dava açılabilmesi mümkündür.
Muris muvazaası, bir kişinin malvarlığını, mirasçılarını zararlandırmak amacıyla, hukuken geçerli gibi görünen ancak aslında gerçek amacı farklı olan işlemlerle devretmesi durumudur. Başka bir deyişle, kişinin ölümünden önce yaptığı bir malvarlığı tasarrufu, aslında malın gerçek sahibi tarafından yapılmış gibi görünse de, aslında başka kişilere yönlendirilmiş oluyordur. Bu tür işlemler, mirasçıları kandırmak veya hak kaybına uğratmak amacıyla yapılır.
Muris muvazaasının amacı, mirasçıları veya yakınları, bir kişinin gerçek iradesini yansıtmayan ve dolayısıyla malın dağılımını haksız bir şekilde engellemeye çalışan tasarruflar yapmaktır. Kişi, malvarlığını sanki satmış ya da bağışlamış gibi göstererek, malı bir şekilde mirasçılarından saklamaya çalışır. Bu tür işlemler, mirasçılara ait hakların ihlali anlamına gelir.
Muris muvazaası, genellikle aşağıdaki işlemleri kapsar:
Evet, muris muvazaası tespit edilebilir. Ancak, muvazaa yapılan işlem, ilk bakışta hukuki geçerliliğe sahip olduğu için, bunun muvazaa olduğunu kanıtlamak zordur. Bu nedenle, şüpheli bir durum söz konusu olduğunda, muris muvazaası davası açılabilir ve olayın incelenmesi sağlanabilir. Samsun Miras Avukatı Sare ORAKÇI, bu tür davalarda size hukuki destek sağlayarak, hakkınızın savunulmasına yardımcı olabilir.
Muris muvazaası davası, murisin ölümünden sonra, mirasçılar veya ilgili kişiler tarafından açılabilir. Bu dava, mirasçıların haklarını koruma amacı taşır. Muvazaa yapıldığı iddia edilen işlem, malın bir kişiye devredilmesi, satış yapılması ya da bağış yapılması olabilir. Mirasçılar, bu işlemin muvazaa olduğunu ve mirasçılara zarar verdiğini kanıtlamak için dava açabilir.
Muris muvazaasına ilişkin açılacak davalarda kanuni olaraak öngörülmüş herhangi bir süre bulunmamaktadır. Dava açılması için öngörülen tek şart mirasbırakanın vefat etmiş olması olup murisin ölümünden sonr her zaman için bu dava açılabilir.
Muris muvazaası davalarında en önemli delil, işlemdeki gerçek iradeyi ortaya koyacak kanıtlardır. Bu deliller şunlar olabilir:
Muris muvazaası nedeniyle, mirasçılar, muvazaa işleminin iptalini ve malın geri verilmesini talep edebilirler. Ayrıca, murisin gerçekten yapmak istediği mal tasarrufunun yeniden dağıtılmasını talep edebilirler. Muris muvazaası, mirasçıların haklarının ihlali anlamına geldiği için, bu hakların korunması en önemli önceliktir.
Muris muvazaası davası, Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılır. Bu tür davalar oldukça hassas olduğundan, uzman bir avukatın desteği önemlidir. ORAKÇI HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU, muris muvazaası davalarında deneyimli avukatlarıyla size hukuki hizmet verebilir.
Eğer muris muvazaası davası kazanılırsa, muvazaa yapılan işlemler geçersiz sayılır ve mal, gerçek sahibine, yani mirasçılara geri verilir. Mahkeme, malın geri verilmesine karar verebilir. Ayrıca, malın geri alınması için gerekli hukuki süreçler başlatılır.
Muris muvazaası, mirasçılar için büyük bir hukuki sorun yaratabilir. Eğer mirasçılar, murisin malvarlığını haksız bir şekilde elden çıkardığını düşünüyorsa, Samsun Miras Avukatı Sare ORAKÇI ve ORAKÇI HUKUK & DANIŞMANLIK BÜROSU ile iletişime geçerek, hakkınızı savunabilir ve muvazaa işlemleriyle ilgili hukuki destek alabilirsiniz.
Av.Sare ORAKÇI
Samsun Barosu
Baro Sicil No: 3538
TBB Sicil No: 12345
Vergi No: 28628421250
Adres: İstasyon Mah, Saadet Cad, Saadet Apt, No:113/3 Kat: Zemin İlkadım/Samsun
Saadet Cad. Saadet Apt. No:113/3
İlkadım/Samsun
+90 546 292 37
12
avsareorakci@gmail.com
+90 546 292
37 12
avsareorakci@gmail.com
+90
546 292 37 12
İstasyon Mah, Saadet Cad,
Saadet Apt, No:113/3 Kat: Zemin
İlkadım/Samsun