Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası 2025: Samsun’da Süreç, Masraflar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Giriş

Türkiye’de ortak mülkiyet, özellikle miras kalan taşınmazlarda çok sık karşılaşılan bir durumdur. Kardeşler arasında paylaşılamayan evler, yıllardır satılamayan arsalar veya hisseli tarla davaları neredeyse her ailede gündeme gelir. Bu durumda başvurulacak hukuki yol ortaklığın giderilmesi davası, diğer adıyla izale-i şuyu davasıdır.

Samsun’da da miras kalan gayrimenkuller veya paydaşlı taşınmazlar için en çok açılan davaların başında izale-i şuyu gelir. Çünkü taşınmazın değer kaybetmemesi, mirasçıların mağdur olmaması ve hak kaybının önlenmesi için ortaklığın sona erdirilmesi gerekir.

Bu makalede, ortaklığın giderilmesi davasının ne olduğu, nasıl açıldığı, masrafları, dava süresi, satış ve taksim yöntemleri gibi konuları güncel bilgilerle açıklıyoruz. Ayrıca Samsun Tapu Avukatı Sare Orakçı ve Orakçı Hukuk & Danışmanlık desteğiyle bu davalarda nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nedir?

Ortaklığın giderilmesi davası, bir malın paydaşlar arasında ortak olarak kalmasının artık mümkün olmadığı durumlarda, mülkiyetin sona erdirilmesi için açılan davadır.

Türk Medeni Kanunu’na göre ortak mülkiyet iki şekilde olabilir:

Paylı mülkiyet: Her ortağın payı bellidir, tapuda oran yazılıdır.
Elbirliği mülkiyet: Genellikle miras kalan mallarda görülür. Herkes tüm malın sahibi sayılır, paylar tek tek belirlenmemiştir.

İzale-i şuyu davası sayesinde ya taksim (bölüşme) yapılır ya da mallar satılarak bedeli mirasçılar arasında paylaştırılır.

Samsun’da Ortaklığın Giderilmesi Davası Nasıl Açılır?

Samsun’da ortaklığın giderilmesi davası, taşınmazın bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Davayı paydaşlardan biri ya da birden fazlası açabilir.

Dava açıldıktan sonra:

Mahkeme, taşınmazın paylaşmaya uygun olup olmadığını tespit eder. Gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır.
Eğer bölünme mümkünse aynen taksim yapılır.
Bölünme mümkün değilse satış yoluna gidilir.

Kimler Ortaklığın Giderilmesi Davası Açabilir?

Mirasçılar: Miras kalan ev, arsa, tarla gibi taşınmazlarda sık görülür.
Ortak mal sahipleri: Birden fazla kişinin birlikte aldığı arsa ya da gayrimenkuller.
Hisseli araç sahipleri veya banka hesabı ortakları da dava açabilir.

Yani davayı açmak için tek şart, taşınmaz veya mal üzerinde ortaklık bulunmasıdır.

Hangi Mallar İçin İzale-i Şuyu Davası Açılır?

Taşınmazlar: Ev, arsa, tarla, işyeri.
Taşınır mallar: Araçlar, değerli eşyalar.
Banka hesapları: Ortak hesaplar da dava konusu olabilir.

Ancak uygulamada en sık görülen, miras kalan ev veya arsalar üzerindeki ortaklıkların giderilmesidir.

İzale-i Şuyu Davasında Yetkili Mahkeme ve Süreç

Ortaklığın giderilmesi davasında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Samsun’da bir arsa için dava açılacaksa, dava mutlaka arsanın bulunduğu ilçedeki Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır.

Dava sürecinde:

Mahkeme önce tarafları dinler.
Taşınmazın niteliğini belirlemek için bilirkişi ve keşif yapılır.
Bölünebilirlik araştırılır.
Sonuca göre ya taksim ya da satış yapılır.

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Arabuluculuk

2023 yılında yapılan düzenlemelerle birlikte, bazı mal paylaşımı ve taşınmaz satışına ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale gelmiştir.

Zorunlu Arabuluculuk: Eğer ortaklığın giderilmesi, satış ve bedel paylaşımı üzerinden ilerliyorsa, dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılmalıdır.
Zorunlu Olmayan Durumlar: Taşınmazın aynen taksimi (örneğin arsanın bölünmesi) gündemdeyse arabuluculuk şartı aranmaz.

Arabuluculuk, özellikle Samsun’da miras kalan taşınmazlar yüzünden çıkan anlaşmazlıklarda aile bireylerinin daha hızlı ve düşük masraflı bir çözüme ulaşmasını sağlar. Çoğu zaman dava açılmadan anlaşma sağlanması mümkündür.

Samsun Tapu Avukatı Sare Orakçı olarak tavsiyem, ortaklığın giderilmesi gibi uzun süren davalarda önce arabuluculuk sürecini denemek ve hak kaybını önleyecek profesyonel destek almaktır.

Ortaklığın Giderilmesi Yöntemleri: Aynen Taksim ve Satış

Aynen taksim (bölüşme): Taşınmaz, teknik olarak bölünebilir durumdaysa paydaşlar arasında bölünür.
Satış yoluyla paylaşma: Taşınmaz bölünemiyorsa, satışa çıkarılır ve bedeli paydaşlar arasında paylaştırılır. Satış genellikle ihale yoluyla yapılır.

Uygulamada, özellikle apartman dairesi gibi bölünmesi imkânsız taşınmazlarda en çok kullanılan yöntem satış yoluyla paylaşmadır.

2025 Masrafları ve Harçlar

Ortaklığın giderilmesi davasında masraflar şu kalemlerden oluşur:

Dava Harcı: Sulh Hukuk Mahkemesi’ne dava açarken peşin harç ödenir.
Bilirkişi Ücreti: 2025 için ortalama 3.000–5.000 TL arasıdır.
Keşif ve Gider Avansı: Mahkeme taşınmazı görmek isterse keşif yapılır.
Satış Masrafları: Eğer satış yoluna gidilirse icra dairesi üzerinden yapılan ihalenin ilan, kıymet takdiri ve satış giderleri vardır.

Toplam masraf, taşınmazın değerine ve dosyanın seyrine göre değişir.

Bilirkişi, Ekspertiz ve Değer Takdiri

Mahkeme, taşınmazın aynen taksime uygun olup olmadığını bilirkişi aracılığıyla belirler. Eğer bölünemezse, ekspertiz değeri üzerinden satış yapılır. Bu da tarafların haklarını korumak için önemlidir.

Samsun’daki Uyuşmazlıklar: Ortaklık Nasıl Anlaşmazlığa Yol Açar?

Samsun’da özellikle tarım arazilerinde ve merkezdeki apartman dairelerinde ortaklık sık sorun yaratır. Paydaşlar arasında “ben satmak istiyorum, ben oturmak istiyorum” gibi anlaşmazlıklar çıkar. Bu noktada izale-i şuyu davası tek çözüm yoludur.

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Başvuru Süresi ve Davanın Ne Kadar Süreceği

Bu dava için özel bir süre sınırlaması yoktur; paydaşlardan biri istediği zaman dava açabilir. Ancak dava süresi dosyanın niteliğine göre değişir. Ortalama olarak 6 ay ile 1,5 yıl arasında sonuçlanır. Satış aşamasıyla birlikte bu süre uzayabilir.

Tek Ortak / Mirasçı Davayı Açabilir mi?

Evet. Ortaklardan sadece biri, tek başına dava açabilir. Diğer ortakların onayı gerekmez. Çünkü amaç ortaklığı sona erdirmektir ve bu hak her bir paydaşa ayrı ayrı tanınmıştır.

Samsun Tapu Avukatı Sare Orakçı’dan Tavsiyeler

Ortaklığın giderilmesi davası, teknik ve masraflı bir süreçtir. Yanlış yapılan bir başvuru hem zaman kaybına hem de gereksiz masraflara neden olabilir. Samsun Tapu Avukatı Sare Orakçı olarak bu davalarda en önemli tavsiyem, davayı açmadan önce taşınmazın bölünebilirliğini araştırmak ve paydaşlarla iletişim kurmaktır.

Orakçı Hukuk & Danışmanlık ile Profesyonel Destek

Orakçı Hukuk & Danışmanlık, Samsun’da çok sayıda ortaklığın giderilmesi davasında müvekkillerine destek olmuştur. Davanın açılmasından bilirkişi sürecine, satış aşamasından paranın paylaştırılmasına kadar tüm süreç tarafımızca takip edilmektedir. Böylece müvekkiller hak kaybı yaşamadan süreci tamamlamaktadır.

Sonuç: Hak Kaybı Yaşamamak İçin Dikkat Edilecek 5 Nokta

Belgeler tam ve doğru hazırlanmalıdır.
Taşınmazın bölünebilirliği araştırılmalıdır.
Bilirkişi raporlarına itiraz hakkı kullanılmalıdır.
Satış aşamasında ihaleye katılım sağlanarak değer kaybı önlenmelidir.
Profesyonel bir avukattan destek alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Ortaklığın giderilmesi davası nedir?

Bir taşınmazın veya malın birden fazla kişi üzerinde ortak mülkiyette bulunması ve bu ortaklığın artık devam edememesi halinde açılan davadır. Bu dava sonucunda ya taşınmaz aynen taksim edilir ya da satılarak bedeli ortaklara dağıtılır.

2. Davayı kim açabilir?

Her ortak veya paydaş tek başına dava açabilir. Diğer ortakların onayına gerek yoktur. Çünkü ortaklığın giderilmesi, paydaşların bireysel hakkıdır.

3. Dava ne kadar sürer?

Ortalama olarak 6 ay ile 1,5 yıl arasında sonuçlanır. Eğer satış aşamasına geçilirse veya bilirkişi raporlarına itiraz edilirse bu süre uzayabilir.

4. Masraflar ne kadar?

2025 yılı için dava açarken ödenen harç, bilirkişi ve keşif ücretleri toplamda birkaç bin TL olabilir. Ayrıca satış yoluna gidilirse icra dairesindeki satış masrafları da eklenir.

5. Hangi mallar için dava açılır?

En sık taşınmazlar (ev, arsa, tarla, işyeri) için açılır. Bunun yanında araçlar, banka hesapları veya değerli taşınırlar da ortaklığın giderilmesi davasına konu olabilir.

6. Mahkeme taşınmazı nasıl paylaşır?

Taşınmaz teknik olarak bölünebilir durumdaysa aynen taksim yapılır. Eğer bölünemezse satışa çıkarılır ve bedeli paydaşlar arasında paylaştırılır.

7. Samsun’da hangi mahkemede açılır?

Taşınmazın bulunduğu ilçedeki Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Örneğin, Atakum’da bir arsa için Atakum Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

8. Miras kalan ev için izale-i şuyu davası açılabilir mi?

Evet. Miras kalan ev, arsa veya tarla için en çok başvurulan dava türüdür. Çünkü mirasçılar genellikle taşınmazı birlikte kullanamaz veya paylaşamaz.

9. Satış nasıl yapılır?

Bölünemez taşınmaz satış yoluyla değerlendirilir. Satış icra dairesi aracılığıyla yapılır ve genellikle açık artırma (ihale) yöntemi uygulanır. Elde edilen para mirasçılar arasında paylaştırılır.

10. Avukat tutmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir. Ancak süreç teknik bilgi ve tecrübe gerektirdiği için hatalı adımlar hem zaman kaybına hem de mali kayıplara yol açabilir. Samsun’da deneyimli bir tapu avukatı ile çalışmak, sürecin hızlanmasını ve hak kayıplarının önlenmesini sağlar.